townshiptour door khayelitsha

Veel mensen zullen zeggen: als je geen township gezien hebt, heb je niet Zuid-Afrika gezien. En in een bepaald opzicht is dat waar. Er leven hier zo veel mensen in townships, en het is een totaal andere wereld en cultuur dan bijvoorbeeld de mensen hier in Stellenbosch die genieten van de omliggende wijnboerderijen. Toch is het lastig om die townshipcultuur te leren kennen. Er bestaan townshiptours, maar die zijn eigenlijk nogal taboe. Het is alsof je aapjes gaat kijken in de dierentuin, en de lokale bevolking is vaak helemaal niet blij met een stelletje toeristen in hun leefomgeving dat zich vergaapt aan de armoede en de slechte leefomstandigheden.

Wel of niet een townshiptour, is dus vaak de vraag. Het beste zou zijn om iemand te leren kennen die in een township woont, en met die persoon mee te gaan om het “echte” township-leven te zien en ervaren. Dat is natuurlijk niet altijd mogelijk en zelfs nu ik hier een half jaar zit, merk ik dat het niet zo makkelijk is om dat te doen.

Gelukkig kwam er voor mij een andere mogelijkheid langs. Een townshiptour, maar dan beter en echter.

townshiptour door khayelitsha

Townshiptour door Khayelitsha

De organisatie Isibane is opgezet door mensen in de township Khayelitsha. Dit is een enorme township naast kaapstad, waar zo’n 500.000 mensen wonen. De organisatie probeert projecten te organiseren om kinderen van de straat te houden, en te voorkomen dat ze naar drugs en criminaliteit grijpen wanneer ze ouder worden. Eén van de projecten om geld op te halen, is het geven van rondleidingen door hun buurt aan internationale studenten.

Ik kon mee met de derde townshiptour die door Isibane werd georganiseerd, en ik vond het heel speciaal. Voor de mensen die in de township leven, is het ontzettend bijzonder om blanke mensen door hun wereld te zien lopen. Vaak waren wij dan ook meer een bezienswaardigheid dan andersom, en er werd vaak gevraagd of we met iemand op de foto wilden. Vooral de kinderen vonden het heel leuk dat we er waren, en liepen de hele tijd met ons mee en pakten onze handen vast.

townshiptour door khayelitsha

Het fijne aan deze tour is dat je écht meegenomen wordt de township in, door mensen die er zelf ook leven. Eerst wordt uitgelegd wat het eigenlijk betekent om in een township te wonen, iets waar je je misschien niet altijd even bewust van bent. Daarna worden verschillende delen van de township aan je getoond: de shacks, maar ook de stenen huizen. Mensen komen graag even een praatje met je maken – of een foto – en soms laten ze je zelfs hun huis van de binnenkant zien. Op deze manier is het echt een klein kijkje binnenin, op een manier die de meeste inwoners zelf ook leuk vinden.

Townshiptour

Blijheid en misère

Toch hield ik een dubbel gevoel over aan de tour. Ik heb heel veel schrijnende leefomstandigheden gezien in Khayelitsha: kleine huisjes waarin veel mensen leven, geen sanitaire voorzieningen, afval overal op de grond, kinderen die overal doorheen lopen blote voetjes, volwassenen die midden op de dag dronken rondliepen. Aan de andere kant waren de meeste mensen heel blij en opgewekt. Kinderen gaan naar school, spelen spelletjes. Er is een groep twinigers die de organisatie Isibane heeft opgezet en met veel passie leuke dingen organiseren en zo proberen de community dichter bij elkaar te brengen.

townshiptour door khayelitsha

townshiptour door khayelitsha

En aangezien we er op National Heritage Day waren, hadden we de eer om een stukje Xhosa-cultuur te proeven in de community hall van Khayelitsha. We zagen dans en toneel en hoorden prachtige muziek. De gastvrijheid van alle mensen om ons heen was hartverwarmend, mensen kwamen naast ons zitten om de toneelstukjes voor ons te vertalen of vertelden ons openlijk over hun leven. En dan de spontaniteit. Een vrouw die spontaan opstaat om mee te gaan dansen op het podium, bijvoorbeeld. Of iemand in het publiek die ineens begint te zingen, op een moment dat de rest van de zaal stil is. En iedereen luistert.

townshiptour door khayelitsha

Begrijpen hoe het is om in een township te leven, zal ik waarschijnlijk nooit helemaal. Maar ik ben heel blij dat ik, door deze ervaring en door ons vrijwilligerswerk in Kayamandi, er een klein beetje meer inzicht in krijg. Veel mensen die in townships leven, hebben een te lage leefstandaard en dat zou zo snel als het kan veranderd moeten worden. Maar tegelijkertijd is er ook een groot community-gevoel, er is cultuur, er is veel blijheid en dankbaarheid ondanks de misère. Ik denk dat het ons laat zien hoe veerkrachtig de mens is. Een mooie levensles.


Op de hoogte blijven?

Je kunt Her Human Universe volgen via Bloglovin’.
Social media: Facebook | Twitter | Instagram.